Świat nadal będzie dążył do integracji gospodarek – przekonywała prof. Katarzyna Żukrowska na seminarium Instytutu Ekonomicznego NBP.

„Polityka wychodzenia z kryzysu stosowana przez kraje wysoko rozwinięte a rozwiązania globalne – mity i rzeczywistość” – to tytuł wykładu prof. Katarzyny Żukrowskiej ze Szkoły Głównej Handlowej, wygłoszonego na kolejnym seminarium Instytutu Ekonomicznego NBP, które odbyło się 22 czerwca.

Zdaniem prof. Żukrowskiej, ostatni globalny kryzys – wbrew licznym zapowiedziom – wcale nie przyniósł przełomu w polityce gospodarczej większości krajów i w tendencjach obserwowanych w gospodarce światowej w ostatnich dziesięcioleciach. Na początku kryzysu bardzo dużo mówiono o powrocie do państwowego interwencjonizmu, o stymulowaniu popytu przez zwiększone wydatki rządowe, ale w praktyce większość wydatków ujętych w tzw. pakietach stymulacyjnych w krajach rozwiniętych i tak już wcześniej planowana była jako wydatki publiczne. Okazało się, że dodatkowe pieniądze z budżetów państw trafiały w zasadzie tylko na ratowanie sektorów bankowych. Tym bardziej nie może być mowy o zwiększaniu rządowych wydatków w przyszłości, bo dziś nikt już nie ma wątpliwości, że najpilniejszym zadaniem jest równoważenie deficytowych budżetów i ograniczanie długu publicznego. Prof. Żukrowska dowodziła, że nie da się tego osiągnąć przez ponoszenie podatków, bo taka droga przywracania równowagi nie znajdzie akceptacji w społeczeństwie. Jedynym wyjściem jest więc ograniczanie tempa wzrostu wydatków.

Nie należy spodziewać się również zahamowania procesów integracji gospodarczej świata. W opinii prof. Żukrowskiej, dzięki istnieniu wspólnej europejskiej waluty nasz kontynent uniknął napięć, które pojawiłyby się w reakcji na kryzys, gdyby w Europie nadal dominowały waluty narodowe. Wprowadzenie euro sprzyjało również rozsądnej polityce fiskalnej w większości krajów tej strefy. Integracja gospodarcza nadal będzie postępować, tak w skali regionalnej jak i globalnej. Jednym z jej pozytywnych efektów będzie zwiększanie skali współzależności (a nie zależności) różnych obszarów, czyli umacnianie się stanu, w którym nie tylko kraje biedne zależą od krajów bogatych, ale również te bogate w coraz większym stopniu, dla własnych korzyści, uwzględniać muszą interesy biedniejszych. Zdaniem prof. Żukrowskiej logicznym zwieńczeniem postępującej konwergencji gospodarczej może być stworzenie jednej, ogólnoświatowej waluty.

W trakcie dyskusji nad tezami wykładu pojawiły się głosy sceptyczne, sugerujące, że równie prawdopodobną konsekwencją kryzysu - ilustrowaną przez przykład Grecji - może być scenariusz hamowania integracji, zwłaszcza walutowej. W jednym uczestnicy seminarium bezsprzecznie się zgadzali: prognozowanie przyszłego ładu gospodarki światowej jest nadal trudne, bo wciąż obarczone jest zbyt wieloma znakami zapytania.