Sektor private equity w Polsce w latach 2005-2006 - okazał się być najlepszy na świecie pod względem zysków z inwestycji w fundusze PE a przyszłość wygląda optymistycznie dla polskiego rynku PE.

W cz. 1 dyskutowaliśmy o strukturze branżowej inwestycji PE w Polsce i na świecie w ostatnich latach zwłaszcza, że Polska okazuje się być jednym z najbardziej obiecujących państw w centralnej Europie. Z kolei dziś w cz. 2 przeczytacie o rezultatach (IRR) inwestycji funduszy PE w wybrane Polskie spółki oraz, jakie były przepływy gotówkowe z funduszy private equity.

Polskie firmy dają inwestorom szansę na duże zyski
W okresie 15 lat fundusze PE pozyskały ok. 5,3 mld euro, a gros kapitału inwestycyjnego pochodzi od zagranicznych inwestorów instytucjonalnych. Fundusze zainwestowały 2,3 mld euro w ponad 600 spółek w Polsce (co stanowi 3% wartości bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce), a 2,9 mld euro w spółki w pozostałych krajach Europy Środkowo-Wschodniej, tj. Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia, Bułgaria. Przykładowe spółki, które pozyskały private equity w Polsce i osiągnęły sukcesy rynkowe, prezentuje tab. 1.

Tabela 1. Rezultaty (IRR) inwestycji funduszy PE w wybrane Polskie spółki

Nazwa spółki	Branża	Zainwestowa -ny kapitał  (w mld USD)	Nazwa inwestora	Etap inwestycji	IRR dla inwestorów	Okres inwestycji
@Entertainment SA	Media. Operator telewizji kablowej	66,0	Innova Capital	Kapitał rozwoju	> 40%	1996-1999
Computerland SA	Sprzedaż komputerów	4,0	Enterprise Investors	Częściowo wykup i kapitał rozwoju	148%	1994-1997
Eldorado SA	Handel detaliczny i hurtowy	3,3	Enterprise Investors	Kapitał rozwoju	28%	1999-2003
PZ HTL SA	Producent instrumentów medycznych	3,0	Renaissance Partners	Kapitał rozwoju	40%	1997-2001 (częściowo)
Lukas SA	Usługi finansowe	15,0	Enterprise Investors	Kapitał rozwoju	52%	1997-2001
Polfa Kutno SA	Przemysł farmaceutyczny	14,3	Enterprise Investors	Kapitał rozwoju	23%	1995-2003
Stomil Sanok SA	Producent gumowych części	8,7	Enterprise Investors	Kapitał rozwoju	25%	1993-2003
Town & City SA	Reklama zewnętrzna	5,0	Innova Capital	Kapitał rozwoju	84%	1996-1999

Źródło: Central and Estern Europe Success Stories, EVCA Central and Eastern Europe Task Force, październik 2004.

Największą grupę funduszy PE reprezentuje Enterprise Investors z całkowitym kapitałem pod zarządem w wysokości 1,1 mld USD. Fundusze zarządzane przez Enterprise Investors zrealizowały w okresie kilkunastu lat swojej działalności inwestycje w ok. 100 spółek. Kolejnym istotnym inwestorem PE są fundusze zarządzane przez Innova Capital Sp. z o.o., które zrealizowały inwestycje rzędu 0,143 mld euro w 24 spółki, następnie Advent International z inwestycjami na poziomie 0,14 mld USD w polskich spółek.

Wykres 1. Przepływy gotówkowe z funduszy private equity (w mln euro)

Źródło: Opracowanie własne na podstawie EBOiR.

Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, największy inwestor w regionie, obliczył, że zwrot netto z funduszy private equity, które ma w swoim portfelu, sięgnął 55,5% w 2005 r., 39% w 2004 r. i 11% rocznie w ostatnich 10 latach.

Natomiast kwota wpłacona w 2006 r. do funduszy działających w regionie będzie wyższa niż 1,08 mld euro pozyskane w 2005 r. W ciągu pierwszych pięciu miesięcy 2006 r. inwestorzy zagwarantowali funduszom 1,1 mld euro.

Inwestycje polskich firm zarządzających funduszami wyniosły w 2005 r. 154 mln euro, o 18% więcej niż w 2004 r. 70% tej sumy poszło do polskich przedsiębiorstw, z reszty skorzystały spółki w regionie. W Polsce rośnie wielkość przeprowadzanych transakcji i coraz więcej firm jest tutaj na sprzedaż.

Ponadprzeciętnymi zyskami z funduszy powinni zainteresować się krajowi inwestorzy. Prawie 100% pieniędzy płynie do Polski z zagranicy. Brakuje polskich inwestorów lokalnych. W Europie większość środków funduszy private equity pochodzi ze źródeł krajowych. Firmy zarządzające PE w Polsce liczą na pieniądze z otwartych funduszy emerytalnych, ale także z firm ubezpieczeniowych i banków. Tak wynika z szacunków EBOiR.

Problem w tym, że inwestycje private equity w naszym kraju finansowane są głównie ze środków zagranicznych instytucji, takich jak EBOR czy firmy ubezpieczeniowe i fundusze emerytalne. W portfelach funduszy zarządzanych przez krajowe TFI czy PTE inwestycje private equity praktycznie nie istnieją. Być może w tym roku sytuacja się zmieni, bo przygotowuje się kilka projektów, które mają umożliwić inwestorom instytucjonalnym lokowanie części środków w PE. W 2005 r. fundusz private equity skierowany głównie do OFE chciał stworzyć Copernicus Capital TFI. Nie udało się. W roku 2006 podobny projekt przygotowywało TFI należące do Bank of New York.

To powinno się zmienić. Teraz jest dobry moment na inwestycje w fundusze private equity. Czeka Polskę kilka lat wzrostu gospodarczego i wysokich stóp zwrotu z inwestycji PE. Dlatego fundusze emerytalne powinny rozpatrywać je jako interesującą dla nich klasę aktywów.

Rozszerzenie Unii to rozwój rynku private equity
Należy się spodziewać, iż kolejne 10 lat przyniesie dalsze przyspieszenie dotychczasowych trendów. Nastąpią również zmiany związane z wejściem Polski i innych państw regionu do Unii Europejskiej, na które oczekują firmy zarządzające funduszami. Najważniejsze z nich to:
1) wyeliminowanie barier w handlu z krajami UE, co da bodziec rozwojowy spółkom eksportującym na te rynki,
2) napływ funduszy strukturalnych UE, co powinno poprawić infrastrukturę oraz przyspieszyć rozwój gospodarczy,
3) prawdopodobne przenoszenie produkcji przez międzynarodowe przedsiębiorstwa do regionu bogatego w wykwalifikowaną, lecz tańszą siłę roboczą,
4) wejście na rynki Europy Środkowej i Wschodniej funduszy inwestujących wyłącznie w krajach Unii, co może zwiększyć sumę inwestycji zagranicznych w Polsce i regionie,
5) możliwość konsolidacji podobnych firm działających w różnych krajach europejskich, bowiem zniknie bariera pomiędzy Europą Zachodnią i Wschodnią.

Z pewnością private equity będzie pełnić ważną rolę w Polsce i całym regionie, niezależnie od tego, jaka droga zostanie obrana i jakim wyzwaniom będzie trzeba w przyszłości sprostać.


Autor: Sylwia Hucik Gaicka
Analityk portalu www.waluty.com.pl

---

Rynek inwestycji finansowanych ze środków private equity (cz. 1) [tutaj]
Fundusze private equity - akceleratorem rozwoju firmy (cz. 1) [tutaj]




ŹRÓDŁA:
1. Adamowicz E., Venture capital jako forma finansowania rozwoju przedsiębiorstw w Polsce, [w:] Zarzecki D. (red.), Czas na pieniądz. Zarządzanie finansami. Inwestycje i wycena przedsiębiorstw, t. II, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2006.
2. Bednarz E., Biznes na licytacji, „Gazeta Prawna”, z dnia 8 maja 2006.
3. Brzezińska I., Venture capital jako źródło finansowania małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce [w:] Urbańczyk E. (red.), Strategie wzrostu wartości przedsiębiorstwa. Teoria i praktyka gospodarcza, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2004.
4. Chmielewska-Racławska M., Ponadprzeciętne zyski funduszy, „Parkiet”, z dnia 2 czerwca 2006.
5. Jeżak J., Sałata R., Fundusze venture capital jako akcelerator rozwoju firmy - przykłady z polskiej praktyki [w:] Kapuś P. (red.), Węcławski J. (red.), Rynek finansowy. Szanse i zagrożenia rozwoju. Zarządzanie finansami przedsiębiorstw i instytucji, t. II, Wyd. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2005.
6. Kowalczuk K., Wystarczy wizja, a inwestorzy się znajdą, „Gazeta Prawna”, z dnia 17 października 2006.
Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych, Rocznik 2002, Venture capital to kapitał szansy, Warszawa 2002.
7. Kupiecka E., Zagraniczni chcą przynajmniej 6 procent premii od private equity w regionie, „Parkiet”, z dnia 9 maja 2006.
8. Kozińska K., Fundusze mają do zainwestowania cztery miliardy złotych „Gazeta prawna”, z dnia 26 października 2006.
9. Kowalczuk K., Wystarczy wizja, a inwestorzy się znajdą, „Gazeta Prawna”, z dnia 17 października 2006.
10. Kornasiewicz: Venture capital w krajach rozwiniętych i w Polsce. CeDeWu, Warszawa 2004, s. 22.
11. Polskie firmy dają inwestorom szansę na duże zyski, „Rzeczpospolita”, z dnia 2 czerwca 2006.
12. Świderska J., Ocena wyników inwestycyjnych funduszy private equity w Europie [w:] Zarzecki D. (red.), Czas na pieniądz. Zarządzanie finansami. Inwestycje i wycena przedsiębiorstw, t. I, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2006.
13. Tomaszkiewicz B., Zastój w fuzjach mamy za sobą „Puls biznesu”, z dnia 29 listopada 2006.
14. Tamowicz P., Venture capital - kapitał na start. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Gdańsk 2004.
15. White Paper. Policy Priorities for Private Equity. Fostering Long-Term Economic Growth. EVCA 1995 [za:] A.
16. http://www.psik.org.pl/new/rynek3.php?PHPSESSID=7fd26857da07f32d67e157139f228eaf