Maleje ryzyko inwestycyjne w naszej części Europy. W dobie rosnącej konkurencji warto, aby menedżerowie nie tylko wiedzieli, że istnieją fundusze private equity, ale także umieli pozyskiwać z nich finansowanie dla swoich projektów.

W cz. 1 przeczytaliscie Państwo m.in. o: światowych definicjach private equity, różnych formach finansowania funduszy venture capital a także o tym, jak przebiega cykliczny charakter procesu inwestycyjnego private equity.

Tutaj w cz. 2 będzie mowa o tym, jak liczyć stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału i jakie są metody pomiaru. Dokonamy również oceny porównawczej private equity m.in. z leasingiem, factoringiem, emisją akcji i kredytem bankowym.

Jak liczyć stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału
Zagadnieniem, które stanowi szczególny przedmiot zainteresowania inwestorów funduszy private equity jest stopa zwrotu z zainwestowanego kapitału, będąca pochodną poziomu ryzyka zwią­zanego z poszczególnymi projektami. Z pojedynczej inwestycji fundusze oczekują przeciętnie sto­py zwrotu na poziomie 35% (+/-10%).

Rozbieżności wynikają przede wszystkim:
- ze specyficz­nych cech danego projektu (wyższe oczekiwania dotyczą projektów zaawansowanych technolo­gii),
- etapu rozwoju przedsiębiorstwa (im wcześniejsza faza inwestycji, rym wyższa oczekiwana stopa zwrotu),
- wielkości i charakteru samego funduszu (niższe oczekiwania mają fundusze regionalne),
- rynku, na którym dokonywana jest transakcja.

Dodatkowa presja na średnią stopę zwrotu może być wymuszana uregulowaniami ograniczającymi elastyczność firmy zarządzającej wobec dywersyfikacji ryzyka, zawartymi w umowie agencyjnej z inwestorami.

Metody pomiaru
Najczęściej stosowanym miernikiem wyników inwestycyjnych funduszy private equity jest wewnętrzna stopa zwrotu (IRR), czyli stopa dyskontowa, dla której suma zdyskontowanych prze­pływów pieniężnych wynosi zero. Podstawową zaletą IRR jest jej prostota i łatwość porównywa­nia alternatywnych projektów inwestycyjnych, przy równoczesnym uwzględnianiu zmian wartości pieniądza w czasie oraz ryzyka inwestycyjnego.

Wewnętrzna stopa zwrotu jest najczęściej stosowanym miernikiem wyników funduszy private equity, nie powinna być jednak jedyną podstawą oceny działalności inwestycyjnej z uwagi na nieuwzględnianie historycznej struktury przepływów finansowych, osiąganych stóp zwrotu oraz oceny jakości zarządzania funduszem. W tym zakresie bardziej przydatne mogą być takie mierni­ki, jak: wartość bieżąca netto (NPV), zmodyfikowana wartość bieżąca netto (MNPV), zmodyfiko­wana wewnętrzna stopa zwrotu (MIRR).

Do mierzenia efektywności inwestycji często wykorzystuje się również wskaźnik dystrybucji na zaangażowanym kapitale (DPI), który określa stosunek skumulowa­nych zysków wypłaconych przez fundusz swoim inwestorom po skorygowaniu o zapłacone przez nich opłaty, prowizje itp., do wartości zaangażowanego przez fundusz kapitału.

Ocena porównawcza private equity
Private equity jest bardzo dogodnym źródłem finansowania małych i średnich przedsię­biorstw, a w wielu przypadkach jest jedyną możliwą formą pozyskania kapitału. Dostępność wy­branych źródeł finansowania dla firm w różnych fazach rozwoju przedstawiono w tab. 1, z której wynika, że tylko private equity może finansować wszystkie fazy rozwoju przedsiębiorstwa.

Tabela 1. Dostępność wybranych źródeł finansowania dla firm w różnych fazach rozwoju

Stadium rozwoju	Dostępność
	kredyt	leasing	faktoring	private equity	emisja akcji
Koncepcja przedsięwzięcia	-	-	-	+	-
Rozruch firmy	+	++	-	+	-
Mała firma	++	+++	++	++	-
Średnia firma	+++	+++	+++	+	+

- źródło niedostępne.
+ źródło trudno dostępne.
++ źródło średnio dostępne.
+++ źródło łatwo dostępne.
Źródło: Brzezińska I., Venture capital jako źródło finansowania małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce [w:] Urbańczyk E. (red.), Strategie wzrostu wartości przedsiębiorstwa. Teoria i praktyka gospodarcza, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2004.


Podstawowe wady i zalety private equity
Podstawowe wady i zalety wynikające z wykorzystania private equity przedstawiono w tab. 2, z której wynika, że dodatnie efekty wynikające z zastosowania private equity w przedsiębiorstwie zdecydowanie przewyższają powstające z tego faktu ograniczenia, dzięki czemu niewątpliwie wpływają korzystnie na konkurencyjność zasilonych tym kapitałem przedsię­biorstw. Znaczące korzyści dla przedsiębiorstw korzystających z tej formy finansowania potwier­dzają badania przeprowadzane przez EVCA.

Tabela 2. Podstawowe wady i zalety finansowania inwestycji przedsiębiorstwa poprzez private equity

Zalety private equity

Wady private equity

- pozyskanie nowego właściciela, którego celem jest rozwój przedsiębiorstwa i znaczący wzrost jego wartości w perspek­tywie kilku lat, - możliwość realizacji nawet bardzo ryzykownych projektów bez stosownych zabezpieczeń, - pozyskanie nowego inwestora pozwala na dywersyfikację ryzyka inwestycji, - elastyczne podejście do ryzyka - inwestor PE nie obawia się poszukiwania rozwiązań niekonwencjonalnych oraz podejmowania decyzji wpływających na wzrost wartości przedsiębiorstwa w długim okresie, - poprawa płynności finansowej przedsiębiorstwa - korzystanie z PE nie jest obciążone spłatami odsetek, - poprawa stosunku zadłużenia do kapitałów własnych przedsiębiorstwa i zwiększenie jego zdolności kredytowej, - zwiększenie wiarygodności wobec wierzycieli, - transfer know-how z zakresu zarządzania finansowego, - dostęp do nowych kontaktów biznesowych, - zmniejszenie ryzyka działalności gospodarczej dzięki doświadczeniu inwestora PE w pomnażaniu wartości przedsiębiorstw, - monitorowanie działalności przedsiębiorstwa, w szczegól­ności pod względem finansowym, pozwala na szybkie identyfikowanie możliwych problemów i podejmowanie działań w celu ich rozwiązywania

- ingerencja w strukturę własności przedsiębiorstwa, - ograniczenie swobody działania przedsiębiorcy - inwestor ma możliwość ingerowania w sposób prowadzenia działalności, - konieczność podziału wypracowanych zysków, - obawa przed nadmierną kontrolą ze strony inwestora PE, - czasowy charakter zainwestowanego kapitału - zakładana sprzedaż udziałów PE może spowodować wejście do przedsiębiorstwa nowego inwestora nie zainteresowanego realizacją dotychczasowej strategii

Źródło: Adamowicz E., Venture capital jako forma finansowania rozwoju przedsiębiorstw w Polsce, [w:] Zarzecki D. (red.), Czas na pieniądz. Zarządzanie finansami. Inwestycje i wycena przedsiębiorstw, t. II, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2006.

Do podstawowych zalet private equity zaliczać należy możliwość realizacji przedsięwzięć obarczonych dużym ryzykiem. Najpopularniejsze źródło finansowania przedsiębiorstw - kredyt bankowy - jest dostępny tylko dla firm posiadających zdolność kredytową, utrwaloną historię bizne­sową, wysokie zabezpieczenia, a ponadto obciąża firmę koniecznością regularnych spłat, co z ko­lei wymaga systematycznej i wysokiej płynności. Trudno go uzyskać firmie młodej lub już obcią­żonej długiem.

Podsumowanie
Podsumowując rozważania, małym i średnim przedsiębior­stwom mogą pomóc w dostępie do nowych źródeł kapitału fundusze private equity. Instytucje te, akceptujące wyższe ryzyko niż np. banki, ale też oczekują­ce wyższej stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału, mogą być szczególnie pomocne w fazie startu przedsiębiorstwa oraz w fazie jego wczesnego rozwoju.
Zarówno liczba instytucji oferujących PE, jak i wielkość kapitałów, jakimi one dysponują wskazują na stosunkowo wysoki poziom rozwoju tego rynku w Polsce. Przeczytacie o tym w artykule [Rynek inwestycji finansowanych ze środków private equity – cz. 1].


Autor: Sylwia Hucik Gaicka
Analityk portalu www.waluty.com.pl

---

Fundusze private equity - akceleratorem rozwoju firmy (cz. 1) [tutaj]



ŹRÓDŁA:
1. Adamowicz E., Venture capital jako forma finansowania rozwoju przedsiębiorstw w Polsce, [w:] Zarzecki D. (red.), Czas na pieniądz. Zarządzanie finansami. Inwestycje i wycena przedsiębiorstw, t. II, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2006.
2. Bednarz E., Biznes na licytacji, „Gazeta Prawna”, z dnia 8 maja 2006.
3. Brzezińska I., Venture capital jako źródło finansowania małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce [w:] Urbańczyk E. (red.), Strategie wzrostu wartości przedsiębiorstwa. Teoria i praktyka gospodarcza, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2004.
4. Chmielewska-Racławska M., Ponadprzeciętne zyski funduszy, „Parkiet”, z dnia 2 czerwca 2006.