Strategie hedgingowe mogą być szczególnie przydatne inwestorom insty¬tucjonalnym do zabezpieczania posiadanych portfeli. Dotyczy to więc przede wszystkim funduszy emerytalnych i towarzystw ubezpieczeniowych.

Fundusze emerytalne? – małe możliwości…
Fundusze emerytalne w Polsce mają niewielkie możliwości stosowania hedg¬ingu, praktycznie nie mogą zarządzać ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem cen akcji za pomocą instrumentów pochodnych. Zgodnie z Ustawą z 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych zabronione jest inwestowanie w derywaty przez otwarte fundusze emerytalne, a jedyny wyjątek stanowią kontrakty mające na celu zabezpieczenie kursowe inwestycji zagra¬nicznych. Z góry wykluczono możliwość zabezpieczania portfela funduszu przy użyciu instrumentów pochodnych, w tym kontraktów financial futures, przed ry¬zykiem rynkowym innym niż walutowe. Wydaje się, że jest to ostrożność zbyt daleko posunięta, ponieważ ograniczenia w stosowaniu instrumentów pochod¬nych nie pozwalają na efektywne zabezpieczenie aktywów funduszu przed zmianami cen walorów i zmianami stóp procentowych.

Towarzystwa ubezpieczeniowe? – tak, ale pod warunkiem…
Zmiany w zakresie możliwości stosowania hedgingu z wykorzystaniem in¬strumentów pochodnych przez towarzystwa ubezpieczeniowe wprowadziła Ustawa o działalności ubezpieczeniowej z 22 maja 2003 r.

Poszerzyła ona listę aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, które są przeznaczone na bieżące i przyszłe zobowiązania, wynikające z zawartych umów ubezpieczenia. Na listę wprowadzono instrumenty pochodne, w tym m.in. wymienione z nazwy transakcje terminowe typu futures. Towarzystwa ubezpie¬czeniowe mogą posiadane środki inwestować w kontrakty terminowe pod wa¬runkiem, iż instrumenty te posłużą zmniejszeniu ryzyka związanego z innymi aktywami stanowiącymi pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych.

Fundusze inwestycyjne? – tak, ale pod warunkiem…
Ustawa z 28 sierpnia 1997 r. o funduszach inwestycyjnych daje możliwość stosowania przez zamknięte fundusze inwestycyjne zarówno strategii spekula¬cyjnych, jak i zabezpieczających z wykorzystaniem instrumentów pochodnych. Katalog dopuszczalnych lokat funduszu zamkniętego obejmuje m.in. papiery wartościowe, prawa pochodne od praw majątkowych oraz transakcje termino¬we. Warto zauważyć, iż regulacje dotyczące funduszy nie określają precyzyjnie użytych zwrotów. Używane są pojęcia: papiery wartościowe, prawa pochodne od praw majątkowych, będących przedmiotem lokaty, transakcje terminowe. Fundusze otwarte mogą wykorzystywać instrumenty pochodne tylko w celu ograniczenia ryzyka inwestycyjnego, i to przy uwzględnieniu celu inwe¬stycyjnego funduszu.

 

Autor: Sylwia Hucik Gaicka
Analityk portalu www.waluty.com.pl

 

LITERATURA:
1. Analiza polityki inwestycyjnej Otwartych Funduszy Emerytalnych w latach 2000-2002, Urząd Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, Warszawa 2003.
2. Karpuś P. (red.), Węcławski J. (red.), Rynek finansowy. Szanse i zagrożenia rozwoju. Instrumenty i strategie rynku finansowego, tom I, Wyd. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2005.
3. Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych z 28 sierpnia 1997 r. (Dz. U. 1997, nr 139, poz. 934 z późn. zm.).
4. Ustawa o działalności ubezpieczeniowej z 22 maja 2003 r. (Dz. U. 2003, nr 124, poz. 1151 z późn. zm.).
5. Ustawa o funduszach inwestycyjnych z 28 sierpnia 1997 r. (Dz. U. 1997, nr 139, poz. 933 z późn. zm.).
6. Wiśniewski E., Rynek instrumentów pochodnych w oczach polskiego społeczeństwa, „Rynek Terminowy", nr 21 (3/2003).