Mimo że przedsiębiorcy mają świadomość istnienia ryzyka w powadzeniu działalności to jednak często nie potrafią oni go prawidłowo oszacować. Zapewne większość z nich chciałaby prawidłowo dokonać oceny, jednak w tym wypadku należy podjąć głębokie starania, gdyż od prawidłowości tego procesu zależy późniejszy wynik przedsiębiorstwa.

Większość przedsiębiorstw narażona jest głownie na ryzyko transakcyjne, będące nieodłącznym elementem każdego przepływu finansowego wyrażonego w walucie obcej i  wynikających bezpośrednio ze zmian kursów walutowych. Narażone są na nie głownie przedsiębiorstwa, które sprzedają i kupują dobra i usługi międzynarodowo – importerzy, eksporterzy oraz firmy zajmujące się operacjami kredytowymi i pożyczkowymi. Przedsiębiorstwo zastaje wystawione na ryzyko ekonomiczne podczas kilku podstawowych etapów handlowych:

•    Podczas ustalania cen wyrażonych w walucie zagranicznej, ponieważ istnieje ryzyko, że uzyskane przychody mogą nie zostać wymienione na walutę krajową po kursie zapewniającym oczekiwaną stopę dochodu;
•    W momencie przyjęcia zamówienia od klienta, gdyż oznacza to odroczenie zapłaty i  pojawienie się ekspozycji związanej z przyszłym poziomem kursu walutowego;
•    Gdy przedsiębiorstwo decyduje się złożyć zamówienie poza granicami kraju na nabycie określonych dóbr i usług, gdyż niekorzystne ruchy kursów walutowych mogą doprowadzić do sytuacji w której będziemy przepłacać
•    Także podczas dokonywania przepływów kapitałowych innych niż te wynikające z handlu, np. pożyczki między przedsiębiorstwami lub wypłata dywidend.

Poniższy schemat przedstawia podział na podokresy całościowego czasu występowania narażenia przedsiębiorcy na ryzyko walutowe. Pierwszym momentem w którym pojawia się takie ryzyko jest moment w którym pojawia się zamiar dokonania transakcji. Chwilą zakończenia – dokonanie przepływu pieniężnego mającego na celu uregulowanie zobowiązań.


Ryzyko transakcyjne dotyczy głownie wszelkich umów już zawartych, ale jeszcze nierozliczonych. Jest to najpowszechniej występujące ryzyko z gamy walutowej, które bezpośrednio wpływa na wynik finansowy, a także płynność firmy. Dlatego często zwraca się na nie uwagę zwłaszcza małym przedsiębiorstwom, które nie tylko nie potrafią prawidłowo zidentyfikować tego ryzyka ani wielkości ekspozycji ale także mają problemy z prawidłowym umiejscowieniem zagrożenia w czasie. Warto zwrócić uwagę tym tematem zwłaszcza tym przedsiębiorcom, ponieważ często zdarza się spotykać straty już w pierwszych transakcjach międzynarodowych. Wejście Polski do Unii Europejskiej otworzyło nowe rynki zbytu dla krajowych przedsiębiorców, jednak naraziło takie działalności także na wyższe ryzyko.

Ryzyko transakcyjne jest jedynym prawdziwie kursowym ryzykiem walutowym, któremu przeciwdziała się stosując odpowiednie instrumenty zabezpieczające. Ma ono podstawowe znaczenie dla bieżących dochodów przedsiębiorstwa.  Nie ma wątpliwości, że źle prowadzona polityka zabezpieczania ryzyka transakcyjnego wpływa bardzo niekorzystnie na wartość firmy. Uświadomienie sobie przez przedsiębiorców tej zależności pozwala na prawidłowe zabezpieczenie przepływów co prowadzi do ograniczenia strat a często nawet uzyskania wyższych, niespodziewanych przepływów.

Literatura:

D. Bennet,  „Ryzyko walutowe – instrumenty i strategie zabezpieczające”, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2000, str. 32-34

J. Zając, „Polski rynek walutowy w praktyce: produkty, transakcje, strategie, zarządzanie ryzykiem walutowym”, K.E.LIBER, Warszawa 1999, str. 231

Karolina Anna Napora
Waluty.com